Porady Prawne Warszawa
Newsletter
strona główna Prawo spadkowe Zachowek dla brata

Zachowek dla brata

Prawnik
Autor: Prawnik

W zeszłym roku zmarł mój Ojciec po bardzo ciężkiej chorobie, w testamencie powołał on mnie do całego spadku. Obecnie mój przyrodni brat domaga się zapłaty zachowku. Brat nigdy nie interesował się losem Ojca, jak również nie utrzymywał z nim żadnych kontaktów. Czy mam szanse na uniknięcie zapłaty zachowku?

Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).
 
Bez wątpienia Pana brat na podstawie wyżej przytoczonego przepisu jest osobą uprawnioną do zachowku. Jednakże należy stwierdzić, iż w świetle opisanego przez Pana w niniejszej sprawie stanu faktycznego możliwe, iż roszczenie brata nie zasługuje na ochronę prawną i winno zostać oddalone w oparciu o art. 5 Kodeksu cywilnego. 
 
Wskazać należy, iż jak podnosi się w orzecznictwie, istotą prawa cywilnego jest strzeżenie praw podmiotowych, a zatem wszelkie rozstrzygnięcia prowadzące do redukcji bądź unicestwienia tych praw mają charakter wyjątkowy. Odmowa udzielenia ochrony prawnej na podstawie art. 5 k.c., z uwagi na jego wyjątkowy - w powyższym ujęciu - charakter musi być zatem uzasadniona istnieniem okoliczności rażących i nieakceptowanych w świetle powszechnie uznawanych w społeczeństwie wartości (tak np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2011 roku, II CSK 640/10, LEX nr 964496). 
 
Na aprobatę zasługuje również wyrażany w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, iż na zasady wynikające z powołanego przepisu ustawy nie może się powoływać osoba, która sama nie przestrzega zasad współżycia społecznego ( tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 stycznia 2011 roku, I PK 135/10, LEX nr 794776). Ponadto przepis art. 5 k.c. nie może stanowić podstawy dla skonstruowania prawa podmiotowego, w oparciu o które dochodzone jest powództwo, może natomiast uzasadniać oddalenie powództwa sprzecznego z zasadami współżycia społecznego albo sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, na podstawie którego roszczenie jest dochodzone przez powoda (tak np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 kwietnia 2011 roku, III CSK 181/10, LEX nr 864003).
 
Jednocześnie wskazuje, iż w myśl art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, zaś zgodnie z art. 232 k.p.c. zdanie 1, dotyczącym procesowego aspektu zasady rozkładu ciężaru dowodu, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne Nie jest rzeczą sądu poszukiwanie za stronę dowodów przez nią niewskazanych, mających na celu udowodnienie jej twierdzeń, co wyraźnie zaznaczył Sąd Najwyższy w wyroku z 17 grudnia 1996 r. (OSN 1997, poz. 76). 
 
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż to na Panu w ewentualnym procesie będzie ciążył udowodnienia faktów z których Pan wywodzi skutki prawne a mianowicie, iż zachowanie brata naruszało zasady współżycia społecznego a powództwo o zachowek z tego względu winno zostać oddalone.
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom


Dodaj komentarz
Opinie klientów
Szybka i rzeczowa porada oparta o aktualnie obowiązujące przepisy prawa. W mojej ocenie jeden z lepszych prawników w Warszawie, porady prawne są j...
Zosia
Pragnę bardzo podziękować Panu Dariuszowi za skuteczne i sprawne poprowadzenie mojej sprawy o podział majątku dorobkowego.
Mieczysław
Najczęściej komentowane
W pierwszej kolejności powinien Pan pamiętać, iż zgodnie z art. 125 Kodeksu...
Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy,...
Z dniem 1 stycznia 2015 roku weszły w życie znowelizowane przepisy Ustawy prawo...
Już w 2014 roku sędziowie SN uznali, że straż miejska ma kompetencje do kierowania...
Zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej udziela...
Z przesłanych dokumentów wynika, iż we wrześniu 2014 roku doręczono Pani...