Porady Prawne Warszawa
Newsletter
strona główna Prawo gospodarcze Niewyrejestrowana działalność gospodarcza

Niewyrejestrowana działalność gospodarcza

Michał Gruchacz
Autor: Michał Gruchacz
Magister prawa
Aplikant radcowski
W 1990 roku zarejestrowałam działalność gospodarczą nie zawiadomiłam ZUS ponieważ sytuacja zmieniła się z dnia na dzień i nigdy tej działalności gospodarczej nie rozpoczęłam.
 
Niestety nie pomyślałam o wyrejestrowaniu, a później o tym zupełnie zapomniałam. W przyszłym roku osiągnę wiek emerytalny chcę złożyć dokumenty z zakładów w których pracowałam przed 1990 r. Czy przez tę rejestrację mogę mieć kłopoty? Nadmieniam, iż z ZUS do dnia dzisiejszego nie dostałam żadnego pisma.
Z przedstawionego przez Panią opisu sprawy wynika, że dokonała Pani rejestracji działalności gospodarczej w 1990r., lecz nie zawiadomiła Pani o tym fakcie ZUS-u z racji tego, że nigdy nie rozpoczęła Pani prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto nie dokonała Pani do chwili obecnej wykreślenia niepodjętej działalności gospodarczej z rejestru.    
 
EMERYTURA
 
Należy stwierdzić, że fakt podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz obowiązek opłacania składek z tego tytułu jest z zasady niezależny od woli jednostki i powstaje z mocy prawa gdy zaistnieje sytuacja określona w przepisach prawa tj. w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
 
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt. 5 ustawy jednym z tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu i rentowemu) jest prowadzenie „pozarolniczej działalności”. Oznacza to, że tytułem do ubezpieczenia społecznego (emerytalno-rentowego) jest prowadzenie tej działalności, a nie jej zarejestrowanie. W związku z tym, że Pani nigdy rzeczywiście nie prowadziła działalności gospodarczej to nie powstał też nigdy tytuł do podlegania ubezpieczeniom społecznym. Wobec powyższego z tego tytułu nigdy nie podlegała Pani ubezpieczeniom społecznym i nie miała Pani też obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie.      
 
Podsumowując jeżeli Pani w przyszłym roku złoży wniosek o przyznanie emerytury i spełni wszystkie warunki konieczne do uzyskania tego świadczenia to emerytura ta powinna zostać Pani przyznana.  Fakt zarejestrowania działalności, która nie była w ogóle prowadzona nie będzie wpływał na przyznanie Pani emerytury.  
 
NIEWYREJESTROWANA DZIAŁALNOŚĆ 
 
Odnosząc się natomiast do faktu niewyrejestrowania działalności należy stwierdzić, że wpis do rejestru ewidencji działalności gospodarczej ma charakter deklaratoryjny tzn. ma znaczenie formalne. Jego istnienie nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności, lecz prowadzi do domniemania prawnego (art. 234 kodeksu postępowania cywilnego), według którego osoba wpisana do ewidencji jest traktowana jako prowadząca działalność gospodarczą. Strona może jednak obalić to domniemanie, co wymaga jednak przeprowadzenia przeciwdowodu, czyli wykazania, że nie prowadziła działalności gospodarczej. Oznacza to, że jeżeli zus powziąłby informację, że jest Pani zarejestrowana jako osoba prowadząca działalność gospodarczą to musiałaby Pani wykazać, że realnie nigdy Pani nie prowadziła tej działalności. 
 
Skoro jednak zus do tej pory nie zdobył takiej informacji, być może w wyniku jakiś niedopatrzeń nie została Pani wpisana do rejestru. Warto by było zatem by Pani sprawdziła czy widnieje Pani w rejestrze np. na stronie internetowej ceidg.
 
Złożenie na obecnym etapie wniosku o wykreślenie tej działalności z rejestru ceidg wiązać się będzie z problemem nie wypełnienia przez Panią (jako przedsiębiorca według rejestru) obowiązku złożenia wniosku o wykreślenie wpisu w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej. Należy podkreślić, że system ceidg nie uniemożliwia przedsiębiorcy realizacji tego obowiązku w terminie późniejszym, a ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nie przewiduje sankcji z tytułu nie dopełnienia obowiązku złożenia wniosku w terminie. Jednak z uwagi na fakt, że wniosek o wykreślenie wpisu w ceidg jest obecnie jednocześnie zgłoszeniem aktualizacyjnym do Urzędu Skarbowego, wnioskiem o zmianę wpisu w REGON, oraz zmianę zgłoszenia płatnika składek w zus, organy takie jak US czy zus mogą wyciągnąć konsekwencje wobec przedsiębiorcy na podstawie odrębnych przepisów za uchybienie temu obowiązkowi. Oznacza to, że osoba ta może podlegać odpowiedzialności wykroczeniowej na podstawie kodeksu karnego skarbowego oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (karze grzywny). Z racji tego, że Pani dokonała zgłoszenia do rejestru w 1990r. gdy nie było jeszcze przepisów nadających wnioskom składanym w rejestrze działalności takich skutków, organy  (ZUS i US) nie mają obecnie informacji o prowadzeniu przez Panią działalności gospodarczej (chyba, że Pani informowała w jakiś sposób te organy o podjęciu działalności). Wobec powyższego jeżeli ceidg zawiadomi zus i US o Pani wniosku o wykreślenie wpisu w rejestrze, to podmioty mogą podjąć działania w celu wyjaśnienia tej sytuacji. Reasumując istnieje ryzyko, że składając wniosek o wykreślenie wpisu z rejestru może się Pani narazić na opisaną odpowiedzialność wykroczeniową. Trzeba podkreślić, że odpowiedzialność taką w praktyce powinni ponosić przede wszystkim osoby, które nie dokonały w ogóle wykreślenia. Odnosząc się wyłączne do kwestii ponoszenia odpowiedzialności wykroczeniowej należy stwierdzić, że sytuacja osoby która złożyła po upływie 7 dni od zaprzestania prowadzenia działalności wniosek o wykreślenie wpisu jest korzystniejsza w odniesieniu do osoby która nie złożyła takiego wniosku w ogóle.
 
Należy jednak pamiętać o tym, że zawiadomienie ZUS-u przez ceidg o złożonym wniosku o wykreślenie wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej może spowodować wydanie przez zus decyzji wzywającej do uiszczenia przez Panią nieopłaconych należności składkowych. zus bowiem po otrzymaniu informacji od ceidg o zaprzestaniu prowadzenia przez Panią działalności może dojść do przekonania, że prowadziła Pani działalność. W takim przypadku musiałby Pani wyjaśnić tą sytuację i udowodnić fakt nieprowadzenia działalności gospodarczej przed ZUS-em lub sądem (gdyby zus obstawał przy swoim stanowisku).
 
Reasumując w odniesieniu do wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej, należy stwierdzić, że złożenie wniosku o wykreślenie działalności na płaszczyźnie odpowiedzialności wykroczeniowej za niedopełnienie obowiązku złożenia wniosku w terminie polepszy Pani sytuację w zakresie samego faktu podlegania odpowiedzialności jak i wysokości ewentualnej grzywny. Złożenie wniosku pociąga jednak również za sobą ryzyko wydania przez zus decyzji wzywającej do zapłaty zaległych należności odsetkowych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wiązać się to będzie z koniecznością wyjaśnienia przez Panią całej sprawy w ramach postępowania przed zus lub w ostateczności przed Sądem i udowodnienia faktu nieprowadzenia działalności gospodarczej. Złożenie tego wniosku będzie świadczyło też o tym, że zdecydowała się Pani na wyjaśnienie tej sprawy do końca. Z kolei niezłożenie tego wniosku jest bardziej ryzykowne bo istnieje zawsze jakieś prawdopodobieństwo, że ceidg lub zus zdobędą w jakiś sposób informację o rejestracji przez Panią działalności gospodarczej. Wówczas zwiększa się znacznie prawdopodobieństwo zarówno ponoszenia odpowiedzialności wykroczeniowej za niezłożenie wniosku jak i wydania przez zus decyzji o obowiązku zapłaty zaległych należności składkowych, bo będzie istniało cały czas domniemanie prawne prowadzenia działalności gospodarczej, które będzie musiała Pani obalić.      
 
Podsumowując w przedstawionej przez Panią sprawie wydaje się, że nie ma zagrożenia dla ustalenia dla Pani prawa do emerytury przez zus.  Jeżeli nawet zus zorientuje się, że jest Pani wpisana do rejestru, to będzie Pani musiała wykazać, że nigdy nie prowadziła Pani zarejestrowanej działalności gospodarczej. Natomiast w odniesieniu do samego niewykreślonego wpisu uważam, że pomimo wszystko lepszym rozwiązaniem jest złożenie wniosku o wykreślenie wpisu z rejestru. Jednak ostateczna decyzja w tym zakresie należy do Pani, proszę ją podjąć po dokładnym rozważeniu wszystkich moich uwag. 
Masz problem natury prawnej? Zadaj pytanie naszym specjalistom


Dodaj komentarz
Opinie klientów
Szybka i rzeczowa porada oparta o aktualnie obowiązujące przepisy prawa. W mojej ocenie jeden z lepszych prawników w Warszawie, porady prawne są j...
Zosia
Pragnę bardzo podziękować Panu Dariuszowi za skuteczne i sprawne poprowadzenie mojej sprawy o podział majątku dorobkowego.
Mieczysław
Najczęściej komentowane
W pierwszej kolejności powinien Pan pamiętać, iż zgodnie z art. 125 Kodeksu...
Zgodnie z art. 991 Kodeksu cywilnego zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy,...
Z dniem 1 stycznia 2015 roku weszły w życie znowelizowane przepisy Ustawy prawo...
Już w 2014 roku sędziowie SN uznali, że straż miejska ma kompetencje do kierowania...
Zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej udziela...
Z przesłanych dokumentów wynika, iż we wrześniu 2014 roku doręczono Pani...